Lập kế hoạch giao dịch

Kế hoạch giao dịch là một trong những phần quan trọng nhất để bạn giao dịch có kỷ luật. Tuy nhiên, với nhiều trader, việc tạo ra một bản kế hoạch nghe có vẻ xa lạ hoặc mang tâm lý thích thì làm không thì thôi.

Suy nghĩ lười biếng này khiến nhiều người gặp rắc rối và cháy tài khoản. Thành công trên thị trường được đo bằng sự kỷ luật. Hầu hết mọi người không có đủ kỷ luật tự giác để nhận biết họ đang quyết định theo cảm tính hay khách quan. Kế hoạch giao dịch sẽ giải quyết vấn đề này, giúp bạn đi đúng trên con đường giao dịch kỷ luật.

Vì sao cần kế hoạch giao dịch

Lập sẵn kế hoạch là cách bạn tự buộc mình chịu trách nhiệm. Bạn hãy xem nó giống như một bản hợp đồng bắt buộc. Tài khoản giao dịch là của bạn. Công việc này không giống các ngành nghề truyền thống có sếp giám sát. Ở đây, không ai chịu trách nhiệm cho số tiền bị mất ngoại trừ chính bạn.

Ai cũng dễ dãi với bản thân. Rất khó để bạn thực hiện hành động bảo vệ tài khoản khi nó đi ngược lại với thứ bạn cảm thấy muốn làm ngay lúc đó. Đó là lý do bạn cần một lời nhắc nhở rõ ràng về điều tốt nhất cho tài khoản tại bất kỳ thời điểm nào.

Thực tế cho thấy, bạn càng vội vã và phân tích quá nhiều biến số thì tài khoản càng dễ tổn thương. Đây là nghịch lý tâm lý lớn nhất bạn cần vượt qua. Bạn càng kiên nhẫn, cơ hội thị trường mang lại càng rõ ràng. Kiên nhẫn chờ các thiết lập Price Action đẹp nhất sẽ cải thiện tỷ lệ thắng và nâng cao sự tự tin của bạn.

Kế hoạch giữ bạn kỷ luật và bớt cảm xúc

Giữ được sự kiên nhẫn khi tỷ lệ thắng tăng lên là một thử thách. Thoạt nghe có vẻ vô lý, nhưng đây là lý do lớn khiến nhiều người không thể kiếm tiền nhất quán. Họ liên tục lặp lại chu kỳ cháy tài khoản sau khi có lợi nhuận.

Tâm lý đằng sau chu kỳ này xoay quanh cảm giác tự tin quá mức. Khi có chuỗi lệnh thắng liên tiếp nhờ kiên nhẫn chờ đợi, bạn bắt đầu nghĩ mình kiểm soát được thị trường. Đến một lúc nào đó, bạn không còn kiên nhẫn chờ tín hiệu chất lượng cao mà bắt đầu vào lệnh bừa bãi.

Khi nhận ra bản thân đang tự tin thái quá, cách tốt nhất là bình tĩnh, chủ động rời khỏi thị trường và ngừng nhìn biểu đồ một thời gian. Đây là cách hữu hiệu nhất để sửa chữa sai lầm do cảm xúc. Khoảng thời gian ngay sau chuỗi lệnh thắng chính là thước đo phân biệt trader nghiệp dư và chuyên nghiệp. Người chuyên nghiệp luôn ý thức được họ đang cảm thấy thế nào và liệu cảm xúc có đang phá hoại quyết định giao dịch hay không.

Để cảm xúc không lấn át, bạn cần một kế hoạch vạch sẵn chi tiết những gì sẽ làm trong từng kịch bản thị trường. Mức độ khách quan của bạn chỉ cao nhất khi chưa vào lệnh. Đừng bao giờ đưa ra quyết định giao dịch khi đang giữ lệnh, vì hầu hết thời gian điều này sẽ phản tác dụng.

Các phần của một kế hoạch giao dịch

Nhiều người không lập kế hoạch vì không biết bắt đầu từ đâu. Thực tế, nó không cần quá dài dòng hay phức tạp. Dưới đây là 5 phần bạn cần có.

Chiến lược vào lệnh: Dù bạn giao dịch với nến đảo chiều hay giá bật lại từ đường trung bình, bạn phải xác định rõ điểm vào lệnh. Bạn cần biết chính xác điều gì tạo nên một tín hiệu chất lượng cao, thay vì chấp nhận những tín hiệu xấu. Việc làm chủ một chiến lược sẽ giúp bạn chuẩn hoá các tiêu chí này.

Tỷ lệ rủi ro: Trước khi tham gia thị trường, bạn phải xác định tỷ lệ rủi ro trên lợi nhuận cho bất kỳ thiết lập tiềm năng nào. Bạn cũng cần hiểu kỹ về cách tính toán khối lượng giao dịch phù hợp.

Điều chỉnh khối lượng: Bạn phải luôn điều chỉnh khối lượng giao dịch để đáp ứng khoảng cách dừng lỗ đã đặt ra. Tuyệt đối không dời điểm dừng lỗ ngắn lại chỉ để thỏa mãn khối lượng giao dịch lớn.

Chiến lược thoát lệnh: Bạn phải có sẵn kế hoạch thoát lệnh từ trước. Nếu không định sẵn điểm thoát, đừng bao giờ tự nhủ mình sẽ tùy cơ ứng biến khi lệnh đã chạy. Điều này khiến bạn mất hoàn toàn sự khách quan.

Quy tắc sau giao dịch: Kế hoạch bắt buộc phải có một hành động cụ thể sau khi lệnh kết thúc, dù thắng hay thua. Khoảng thời gian ngay sau khi đóng lệnh là lúc tâm lý nhạy cảm nhất. Cảm giác thất vọng có thể khiến bạn nhảy vào thị trường trả thù dù không có tín hiệu đẹp. Ngược lại, sự hưng phấn sau lệnh thắng cũng xúi giục bạn mạo hiểm lớn hơn bình thường. Bắt buộc bản thân nghỉ ngơi là cách tốt nhất để cắt đứt chu kỳ này. Trong lúc nghỉ ngơi, bạn có thể đo hiệu suất bằng R để giữ mọi thứ đi đúng hướng.

Dùng kế hoạch mỗi ngày

Điều quan trọng nhất của kế hoạch giao dịch không nằm ở nội dung, mà là cách bạn buộc bản thân sử dụng nó. Bản chất của kế hoạch là giữ cho bạn thành thật với chính mình, vì không ai khác làm thay bạn.

Nhiều người viết kế hoạch vào sổ tay, cất đi và không bao giờ mở ra đọc lại. Đừng làm như vậy. Hãy gõ lên máy tính, in ra giấy và đặt ngay trên bàn giao dịch. Bạn có thể dán ở bất cứ đâu, miễn là vị trí đó giúp bạn đọc nó hàng ngày.

Bên cạnh đó, hãy tận dụng những tờ giấy nhớ. Bạn có thể dán chúng trên viền màn hình với những dòng nhắc nhở ngắn gọn như: "Hãy nhận biết cảm giác hưng phấn sau khi thắng", hoặc "Đừng mất kiên nhẫn chỉ vì vừa chốt lời". Việc liên tục nhìn thấy những dòng chữ này giúp bạn chủ động kiểm soát tâm trí trước khi cảm xúc kịp hủy hoại thành quả.

Tóm tắt

• Kế hoạch giao dịch hoạt động như một bản hợp đồng ép bạn vào kỷ luật, giúp bạn không bị cảm xúc chi phối.
• Thời điểm tốt nhất để đưa ra quyết định là khi bạn chưa vào lệnh, vì lúc đó bạn giữ được sự khách quan cao nhất.
• Một kế hoạch hiệu quả cần xác định rõ chiến lược vào lệnh, tỷ lệ rủi ro lợi nhuận, khối lượng, điểm thoát lệnh và quy tắc nghỉ ngơi sau khi đóng lệnh.
• Hãy in kế hoạch ra giấy và đặt ở nơi dễ thấy nhất để buộc bản thân phải đọc và tuân thủ mỗi ngày.