Phân biệt phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật

Khi bước chân vào thị trường tài chính, bạn sẽ đối mặt với vô số dữ liệu mỗi ngày. Từ những bản tin kinh tế vĩ mô, báo cáo lợi nhuận công ty cho đến sự lên xuống liên tục của các thanh nến trên màn hình. Để xử lý khối lượng thông tin khổng lồ này, giới giao dịch đã hình thành hai trường phái chính để ra quyết định mua bán.

Đó là phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật. Mỗi phương pháp mang một góc nhìn hoàn toàn khác biệt về cách thị trường vận hành. Bài này giải thích từng cách, chỗ chúng khác nhau và vì sao khoá học đi theo phân tích kỹ thuật.

Phân tích cơ bản là gì

Phân tích cơ bản là phương pháp nghiên cứu cách thức các thông tin kinh tế toàn cầu và sự kiện tin tức tác động đến thị trường tài chính. Trường phái này tập trung vào các yếu tố kinh tế vĩ mô như tăng trưởng, lạm phát, lãi suất, thất nghiệp, hơn là chuyện riêng của từng doanh nghiệp. Mục tiêu là đánh giá sức khỏe tổng thể của một nền kinh tế, từ đó dự báo xu hướng của đồng tiền hoặc tài sản tương ứng.

Ý tưởng cốt lõi của phân tích cơ bản là nếu bức tranh kinh tế của một quốc gia mạnh lên, đồng tiền của họ cũng sẽ tăng giá. Một nền kinh tế phát triển sẽ thu hút dòng vốn đầu tư và kinh doanh từ nước ngoài. Điều này buộc giới đầu tư quốc tế phải mua đồng nội tệ của quốc gia đó, làm giảm nguồn cung và đẩy giá trị tiền tệ lên.

Ví dụ: Nếu nền kinh tế Úc đang tăng trưởng mạnh, quốc gia này thường sẽ tăng mức lãi suất để kiểm soát lạm phát. Mức lãi suất cao trở nên rất hấp dẫn đối với giới đầu tư nước ngoài. Họ sẽ mua đồng đô la Úc (AUD) để hưởng mức lãi suất này, khiến nhu cầu mua tăng vọt và làm đồng AUD tăng giá so với các ngoại tệ khác.

Để giao dịch theo phương pháp này, bạn cần theo dõi sát sao các sự kiện kinh tế lớn. Lãi suất là yếu tố dẫn dắt chính trong thị trường ngoại hối, được các ngân hàng trung ương như FED điều chỉnh dựa trên sức khỏe nền kinh tế. Bên cạnh đó, bạn cần quan tâm đến Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đo lường tình trạng tổng thể của nền kinh tế, hay Cán cân thương mại phản ánh chênh lệch xuất nhập khẩu.

Ngoài ra còn có chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đo lạm phát và báo cáo việc làm phi nông nghiệp (NFP) của Mỹ, báo cáo thường làm giá biến động mạnh. Việc nắm bắt lịch công bố các số liệu này là bước đầu để bạn theo dõi tin tức và lịch kinh tế trong Forex hiệu quả.

Phân tích kỹ thuật là gì

Phân tích kỹ thuật là trường phái nghiên cứu sự chuyển động của giá trên đồ thị trong một khoảng thời gian nhất định. Thay vì đọc tin tức kinh tế, trader sử dụng dữ liệu giá trong quá khứ để phán đoán các biến động có thể xảy ra trong tương lai. Công cụ làm việc chính của họ là biểu đồ nến và các mức giá quan trọng.

Phân tích kỹ thuật dựa trên ba giả định: giá phản ánh tất cả, giá đi theo xu hướng, và lịch sử giá có xu hướng lặp lại. Giả định thứ nhất cho rằng tất cả các yếu tố biến thiên của thị trường đều đã được phản ánh vào giá. Mọi tin tức kinh tế, chính sách lãi suất hay tâm lý đám đông đều để lại dấu vết thông qua sự chuyển động của giá. Do đó, người theo phân tích kỹ thuật tin rằng chỉ cần nghiên cứu biểu đồ là đủ để đưa ra quyết định.

Bản chất của phân tích kỹ thuật dựa trên các khuôn mẫu giá lặp đi lặp lại. Sự lặp lại này xuất phát từ yếu tố con người. Khi đối mặt với lòng tham và nỗi sợ hãi, cảm xúc của đám đông thường mang tính rập khuôn. Những cảm xúc này tạo ra các mô hình giá giống nhau qua thời gian, tạo cơ hội để trader tìm kiếm lợi thế giao dịch.

Phân tích kỹ thuật dùng được cho nhiều thị trường: Forex, tiền điện tử như Bitcoin, chỉ số chứng khoán như S&P 500, hàng hoá như vàng và dầu thô. Ở đâu giá cũng do người mua bán tạo ra, nên các mô hình giá và mô hình nến đều xuất hiện.

Phân tích kỹ thuật cũng có nhược điểm. Khi thị trường bị can thiệp, không phải mô hình hay chỉ báo nào cũng đúng, và dùng quá nhiều chỉ báo dễ khiến bạn rối. Trước khi áp dụng, bạn cần chọn loại biểu đồ và khung thời gian sao cho phù hợp với phong cách cá nhân.

Hai cách nhìn khác nhau thế nào

Sự khác biệt lớn nhất giữa hai trường phái nằm ở cách họ xử lý thông tin. Phân tích cơ bản dùng dữ liệu kinh tế vĩ mô để tìm lý do giá di chuyển. Trong khi đó, phân tích kỹ thuật chỉ quan tâm đến việc giá đang di chuyển thế nào thông qua các hành động giá thực tế trên biểu đồ.

Nhiều nhà phân tích cơ bản cho rằng dữ liệu giá trong quá khứ không thể giúp dự đoán tương lai. Họ tin rằng chỉ có tin tức sắp công bố mới định hình được hướng đi của thị trường. Người dùng phân tích kỹ thuật hỏi lại: nếu giá quá khứ không có ý nghĩa, vì sao các vùng hỗ trợ và kháng cự ngang vẫn hiện rõ trên biểu đồ? Rất nhiều trader đã giao dịch thành công chỉ bằng cách đọc các tín hiệu giá đơn giản mà không cần quan tâm đến tin tức.

Một hiện tượng kinh điển làm nổi bật sự khác biệt này là quy luật mua tin đồn bán sự thật. Thị trường tài chính luôn vận hành dựa trên sự kỳ vọng về tương lai. Giá của một tài sản thường đã dịch chuyển từ rất lâu trước khi một báo cáo kinh tế thực sự được công bố ra công chúng.

Ví dụ: Giả sử thị trường đang kỳ vọng báo cáo NFP tháng này sẽ tạo ra 100.000 việc làm mới (số giả định). Dựa trên kỳ vọng này, đám đông đã liên tục mua vào từ trước. Khi tin chính thức công bố đúng con số đó, giá vẫn có thể giảm, vì con số thực tế không vượt mức kỳ vọng mà giá đã phản ánh từ trước. Việc cố gắng đoán hướng đi của tin tức lúc này chẳng khác nào tung đồng xu.

Khi giao dịch theo tin tức, trader thường đối chiếu sự kiện hiện tại với quá khứ và đưa ra các phỏng đoán chủ quan. Họ dễ bị cuốn vào cảm xúc và quên đi việc quản lý rủi ro. Trái lại, trader kỹ thuật kết hợp dữ liệu quá khứ với phản ứng giá hiện tại. Họ chờ đợi giá đi đến một vùng quan trọng, quan sát tín hiệu xác nhận rồi mới hành động.

Vì sao khoá này đi theo phân tích kỹ thuật

Mỗi ngày có hàng triệu biến số kinh tế, chính trị cùng tác động lên giá. Một trader cá nhân không thể theo sát hết. Đó là lý do khóa học này tập trung hoàn toàn vào phân tích kỹ thuật.

Mọi kỳ vọng, sự sợ hãi hay lòng tham của đám đông trước các sự kiện lớn đều để lại dấu vết trên biểu đồ giá. Bằng cách học cách đọc hiểu hành động giá, bạn có thể nắm bắt được tâm lý thị trường nhanh hơn rất nhiều so với việc ngồi giải mã một báo cáo kinh tế phức tạp. Giá cả phản ánh tất cả những thông tin bạn thực sự cần biết để ra quyết định.

Thị trường vốn có bản tính trái ngược. Giá thường di chuyển ngược lại với những gì các trader nghiệp dư cảm thấy là hợp lý dựa trên tin tức. Lúc nhiều người thấy "an toàn" nhất để vào lệnh, ví dụ khi giá vừa phá lên đỉnh mới, lại hay là lúc trader nghiệp dư vào lệnh theo cảm xúc vì không có kế hoạch.

Nguyên tắc giữ mọi thứ đơn giản luôn phát huy tác dụng trong giao dịch. Bạn không cần phải phân tích tất cả các chỉ báo kinh tế riêng lẻ để trở thành một trader giỏi. Mình không phủ nhận vai trò của phân tích cơ bản, nhưng nó nên được xem là một yếu tố bổ sung để củng cố góc nhìn. Quan trọng hơn là có kế hoạch giao dịch rõ ràng để tồn tại dài hạn.

Tóm tắt

• Phân tích cơ bản nghiên cứu tác động của tin tức và dữ liệu kinh tế vĩ mô lên giá trị tài sản.
• Phân tích kỹ thuật sử dụng biểu đồ và dữ liệu giá quá khứ để tìm kiếm các mô hình lặp lại.
• Thị trường thường dịch chuyển trước theo kỳ vọng, dẫn đến hiện tượng mua tin đồn bán sự thật.
• Phân tích kỹ thuật giúp trader xác định điểm ra vào lệnh cụ thể và phản ứng nhanh với biến động.
• Hai cách bổ sung cho nhau; khoá này dùng phân tích kỹ thuật làm chính, tin tức chỉ để tham khảo thêm.