Tránh những sai lầm thường gặp của người mới

Người mới vào thị trường tài chính rất dễ gặp bẫy. Trong quá trình bắt đầu, hầu hết các bạn đều dễ vấp phải những sai lầm lặp đi lặp lại khiến tài khoản sụt giảm nhanh chóng.

Việc nhận diện sớm những cái bẫy này giúp bạn tiết kiệm thời gian và tiền bạc. Mình sẽ cùng các bạn đi qua năm sai lầm phổ biến nhất mà người mới thường mắc phải để xây dựng tư duy giao dịch an toàn hơn.

Phân tích quá nhiều

Thị trường có vô số thông tin có thể làm trader, kể cả hệ thống hay phần mềm giao dịch, bị lạc hướng. Hầu hết người mới thường mang tư duy càng nhiều thì càng tốt. Họ cố nhồi nhét thật nhiều chỉ báo vào biểu đồ hoặc đọc mọi tin tức. Thực tế, việc cố gắng nhồi nhét thêm thông tin lại mang đến kết quả tồi tệ hơn.

Bạn không cần ngồi trước màn hình cả ngày để theo dõi bản tin hay phân tích hàng tá công cụ kỹ thuật. Tất cả biến số ảnh hưởng đến biến động thị trường cuối cùng đều phản ánh qua hành động giá trên biểu đồ. Vì vậy, theo cách nhìn này, bỏ thời gian và tiền cho phần mềm phức tạp hay ngồi phân tích tin tức cả ngày là lãng phí.

Lưu ý: Việc cố gắng phân tích quá nhiều biến số khiến đầu óc bạn không còn minh mẫn. Khi đó, bạn rất dễ phân tích mù quáng và mắc phải những lỗi giao dịch ngớ ngẩn do cảm xúc chi phối.

Giao dịch quá nhiều

Giao dịch quá nhiều là lý do đơn giản nhất giải thích vì sao phần lớn trader không kiếm được tiền trong dài hạn. Một thực tế kỳ lạ là nhiều người làm rất tốt trên tài khoản demo, nhưng khi nạp tiền thật thì kết quả lại thảm hại.

Nguyên nhân là do giao dịch demo hầu như không kích hoạt cảm xúc vì đó không phải tiền thật. Điều này cho thấy cảm xúc là kẻ thù lớn nhất của trader. Khi giao dịch quá nhiều, bạn hoàn toàn để cảm xúc điều khiển hành động chứ không phải lý trí.

Việc vào lệnh khi chưa có kế hoạch hoặc chưa làm chủ được lợi thế là giao dịch mù quáng. Bạn cần biết chính xác mình đang tìm kiếm tín hiệu gì trên thị trường và chỉ hành động khi tín hiệu đó xuất hiện.

Giao dịch quá nhiều sẽ làm tăng chi phí giao dịch thông qua phí chênh lệch (spread) hoặc phí hoa hồng (commission). Nó khiến bạn mất tiền nhanh hơn vì lúc này bạn chỉ đang đánh bạc với thị trường. Bạn cần giữ cách tiếp cận điềm tĩnh, tuyệt đối không hành động như một kẻ say hay một con bạc.

Mạo hiểm quá nhiều tiền trong một lệnh

Quản lý rủi ro là yếu tố quan trọng để bạn đạt được thành công trên thị trường. Việc này đòi hỏi bạn phải kiểm soát số tiền rủi ro trong mỗi lệnh giao dịch ở mức độ mà bản thân chấp nhận được.

Nhiều người mới thường phớt lờ sự thật rằng họ có thể thua ở bất kỳ giao dịch nào. Nếu bạn biết và chấp nhận rằng mình có thể mất tiền bất cứ lúc nào, vậy tại sao lại mạo hiểm nhiều hơn mức bản thân chấp nhận được?

Dù vậy, rất nhiều người vẫn lặp lại sai lầm khi đặt cược quá nhiều tiền vào một lệnh. Chỉ cần một giao dịch sử dụng đòn bẩy cao đi ngược lại kỳ vọng, nó sẽ thổi bay tài khoản của bạn rất nhanh.

Không có kế hoạch, thiếu kỷ luật

Không có kế hoạch là sai lầm phổ biến nhất mà hầu như ai cũng mắc phải. Nhiều người nghĩ rằng họ sẽ lập kế hoạch sau này, đợi đến khi kiếm được tiền rồi mới làm, hoặc đơn giản cho rằng chỉ cần giữ mọi thứ trong đầu.

Những suy nghĩ đó sẽ trực tiếp ngăn cản bạn đạt đến sự thành công. Nếu không có một bản kế hoạch chi tiết quy định rõ mọi hành động, cách tiếp cận và chiến lược tổng thể, bạn sẽ rất dễ giao dịch theo cảm xúc và mang tư duy của kẻ cờ bạc.

Bạn cần xác định rõ phương pháp của mình, bắt đầu từ việc chọn kiểu chiến lược, để giao dịch nhất quán. Một kế hoạch giao dịch hoàn chỉnh không được để trong đầu, bạn phải viết ra giấy và đọc lại trước mỗi lần giao dịch.

Vào tiền thật quá sớm, giao dịch như cờ bạc

Sự thôi thúc nhảy ngay vào thị trường để giao dịch là điều rất ít người mới chịu đựng được. Tuy nhiên, cho đến khi thực sự nắm vững một chiến lược giao dịch hiệu quả, bạn không nên dùng tiền thật.

Làm chủ chiến lược nghĩa là bạn có kết quả ổn định với nó trên tài khoản demo trong 3 đến 6 tháng hoặc lâu hơn. Giao dịch tiền thật mang lại những cảm xúc hoàn toàn khác biệt, nên hãy chắc chắn bạn chỉ chuyển sang giao dịch tiền thật khi đã thành công trên tài khoản ảo.

Bạn không nên quá sợ hãi việc giao dịch tiền thật, vì cuối cùng bạn cũng phải đối mặt với nó. Bạn phải chắc chắn mình không đánh bạc với số tiền của bản thân.

Trader làm nghề không đánh bạc trên thị trường mà luôn bình tĩnh và tính toán. Họ sở hữu một kế hoạch rõ ràng, một nhật ký giao dịch chi tiết, biết chính xác vũ khí của mình là gì và thời điểm nào nên giao dịch. Phần quản lý vốn và kế hoạch giao dịch được học kỹ ở khoá Nghề Trading 3; bạn có thể xem lộ trình ở bài lên lộ trình học tiếp.

Tóm tắt

• Không nhồi nhét quá nhiều chỉ báo hay tin tức để tránh rơi vào trạng thái phân tích mù quáng.
• Kiểm soát tần suất vào lệnh để không bị cảm xúc chi phối và làm bào mòn tài khoản bởi chi phí giao dịch.
• Tuân thủ kỷ luật quản lý rủi ro vì bất kỳ lệnh nào cũng có thể thua và đòn bẩy cao sẽ thổi bay tài khoản rất nhanh.
• Viết kế hoạch giao dịch chi tiết ra giấy và đọc lại trước mỗi lần giao dịch.
• Luyện tới khi có kết quả ổn định trên tài khoản demo 3 đến 6 tháng rồi mới dùng tiền thật.