Ngoại hối là gì: định nghĩa theo luật và cách thị trường forex vận hành

Tác giả:Huỳnh DũDuyệt:Đạo Trần

Cập nhật 14/11/2026 · 8 phút đọc

Tóm tắt nhanh

  • Thị trường Forex hoạt động 24 giờ mỗi ngày, từ thứ Hai đến thứ Sáu.
  • Khoảng 2/3 khách hàng giao dịch ngoại hối OTC bị lỗ trong một năm.
  • Mỹ yêu cầu ký quỹ tối thiểu 2% với cặp tiền chính.
Infographic tiếng Việt về ngoại hối và Forex, có phần tiêu đề Ngoại hối là gì? và số liệu không nổi bật

Theo Pháp lệnh Ngoại hối năm 2005 do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành, phạm vi điều chỉnh các hoạt động liên quan đến ngoại hối tại Việt Nam bao gồm:

  • Hoạt động thu, chi, thanh toán bằng ngoại tệ
  • Mua, bán, chuyển đổi ngoại tệ
  • Xuất nhập khẩu ngoại tệ tiền mặt
  • Chuyển tiền một chiều
  • Giao dịch ngoại hối khác và hoạt động kinh doanh ngoại hối

Ngoại hối là gì theo cách hiểu thông thường và theo luật

Theo quy định, hoạt động ngoại hối là các giao dịch của người cư trú và không cư trú trong giao dịch vãng lai, giao dịch vốn, sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam và cung ứng dịch vụ liên quan.

Trong khi đó, dưới góc độ trader, đầu tư ngoại hối là việc mua bán các đồng tiền quốc gia nhằm kiếm lợi nhuận từ sự biến động của tỷ giá hối đoái.

Minh hoạ trader giao dịch tiền tệ, có 2 đồng $ và €, tỷ giá hối đoái và lợi nhuận
Trader có thể giao dịch dựa trên tỷ giá hối đoái của các đồng tiền

Ngoại tệ là gì và gồm những loại tiền nào

Ngoại tệ là đồng tiền của quốc gia khác, hoặc đồng tiền chung châu Âu và các đồng tiền chung khác được sử dụng trong thanh toán quốc tế và khu vực.

Đối với người Việt, đơn vị tiền tệ chính thức là đồng Việt Nam, do đó các đồng tiền như USD, EUR, bảng Anh, đô la Úc hay nhân dân tệ đều được xem là ngoại tệ.

Tỷ giá hối đoái là gì và đổi USD sang VND thế nào

Tỷ giá hối đoái là giá của một đồng tiền được tính bằng một đồng tiền khác. Mức giá này hình thành từ quá trình mua bán trên thị trường ngoại tệ, bao gồm thị trường ngoại tệ liên ngân hàng và thị trường giữa ngân hàng với khách hàng.

Ảnh minh hoạ tỷ giá hối đoái với số chính không có, có biểu tượng tiền tệ và ngân hàng
Tỷ giá hối đoái là giá của một đồng tiền được tính bằng một đồng tiền khác

Để quy đổi USD sang VND, bạn lấy số USD nhân với tỷ giá mua của ngân hàng. Ví dụ tỷ giá mua USD hôm nay (thời điểm viết bài - 13/11/2026) tại ngân hàng Vietcombank đang là 25.860 VND/USD, thì 1.000 USD sẽ đổi được 25.860.000 VND.

Trong thực tế, giá của USD thay đổi liên tục, có thể tính theo từng phút. Để biết giá chính xác, bạn cần xem bảng tỷ giá niêm yết của các ngân hàng thương mại như BIDV.

Minh hoạ USD theo Phút 1, Phút 2, Phút 3 và bảng BIDV USD bên phải
Trong thực tế, giá của USD có thể thay đổi liên tục từng phút

Cách quy đổi bảng Anh, đô la Úc, nhân dân tệ sang tiền Việt Nam:

Đồng tiền quy đổiCông thức tính
GBP sang USDSố lượng GBP nhân với tỷ giá mua GBP/USD
AUD sang VNDSố lượng AUD nhân với tỷ giá mua AUD/VND
CNY sang VNDSố lượng CNY nhân với tỷ giá mua CNY/VND

Bạn có thể tra cứu các mức tỷ giá niêm yết này trực tiếp trên website chính thức của các ngân hàng thương mại như BIDV.

Ngoài ra, trên thị trường còn có tỷ giá đô la chợ đen, là mức giá giao dịch tự do ngoài hệ thống ngân hàng chính thức. Nhưng cần lưu ý, tỷ giá chợ đen không được pháp luật công nhận, tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý cho người giao dịch.

Infographic so sánh ngân hàng chính thức và tỷ giá chợ đen, cảnh báo 3 rủi ro
Tỷ giá chợ đen hoạt động ngoài hệ thống ngân hàng chính thức nên không được pháp luật công nhận

Thị trường ngoại hối (forex) hoạt động ra sao

Thị trường Forex hoạt động liên tục 24 giờ mỗi ngày, từ thứ Hai đến thứ Sáu, tạo điều kiện cho trader giao dịch bất cứ lúc nào trong tuần lễ làm việc.

Trong thị trường này, giao dịch spot là hình thức mua bán ngoại tệ ngay lập tức theo giá thị trường hiện tại và thường hoàn thành trong vòng 1 đến 2 ngày làm việc. Khác với spot, một hình thức giao dịch khác là hợp đồng tương lai có ngày đáo hạn cố định.

Hầu hết trader sử dụng cơ chế ký quỹ (khoản tiền cọc tối thiểu để mở lệnh), cho phép vay vốn từ sàn để giao dịch khối lượng lớn hơn số vốn thực tế bằng cách chỉ đặt một phần nhỏ tổng giá trị lệnh.

Sơ đồ ký quỹ và leverage với lot, ví dụ lệnh mua EUR/USD, có lãi và lỗ
Hầu hết trader sử dụng cơ chế ký quỹ (khoản tiền cọc tối thiểu để mở lệnh)

Trade, trading là gì và giao dịch EUR/USD thế nào

Trade là một lệnh mua hoặc bán đơn lẻ, còn trading là hoạt động mua bán tài chính liên tục để tìm kiếm lợi nhuận; người thực hiện công việc này gọi là trader.

Trong thị trường ngoại hối, các trader thực hiện việc mua bán các cặp tiền dựa trên biến động tỷ giá của chúng. Nhiều trader hiện nay còn dùng giao dịch thuật toán, tức là sử dụng phần mềm máy tính tự động vào lệnh theo các quy tắc lập trình sẵn.

Khi giao dịch cặp EUR/USD, nếu bạn đặt lệnh mua, đồng nghĩa với việc bạn đang dùng USD để mua EUR. Bạn sẽ có lợi nhuận khi giá trị của đồng EUR tăng lên so với đồng USD.

Kinh doanh ngoại hối và quản lý ngoại hối ở Việt Nam

Tại Việt Nam, kinh doanh ngoại hối là hoạt động ngoại hối của tổ chức tín dụng được phép, nhằm mục tiêu lợi nhuận, phòng ngừa rủi ro và bảo đảm thanh khoản. Các tổ chức này thực hiện những loại hình giao dịch như giao ngay, kỳ hạn, hoán đổi và quyền chọn mua bán ngoại tệ.

Về mặt quản lý nhà nước, dự trữ ngoại hối là tài sản bằng ngoại hối thể hiện trong bảng cân đối tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước.

Đối với cá nhân không có giấy phép trong lĩnh vực ngoại hối, thì việc giao dịch ngoại tệ, ngoại hối là trái quy định. Hoạt động giao dịch ngoại hối hay giao dịch forex của cá nhân mà chúng ta thường đề cập, bản chất là việc mua bán hợp đồng chênh lệch của các đồng tiền. Các giao dịch này thực chất là giao dịch sản phẩm phái sinh, và được thực hiện thông qua các broker (nhà môi giới) cung cấp dịch vụ toàn cầu.

Rủi ro khi giao dịch forex và cách kiểm tra nhà môi giới

Rủi ro đối ứng và đòn bẩy

Sơ đồ Trader và Dealer với cặp tiền EUR/USD, có các nhãn Bạn mua, Bạn bán, Dealer mua, Dealer bán
Giao dịch ngoại hối được thực hiện trực tiếp giữa trader và dealer, không thông qua sàn tập trung

Giao dịch ngoại hối không qua sàn giao dịch có điều tiết (OTC, tức giao dịch trực tiếp giữa hai bên không qua sàn tập trung) thực chất là giao dịch đối ứng với dealer; khi bạn mua thì dealer bán và ngược lại.

Báo cáo của cftc.gov chỉ ra rằng trong một năm, khoảng 2/3 khách hàng lỗ khi tham gia giao dịch qua các dealer OTC đã đăng ký.

Rủi ro càng lớn khi dùng ký quỹ. Ví dụ với tỷ lệ ký quỹ 2%, bạn có thể mở vị thế 100.000 USD chỉ với 2.000 USD (khoảng 50.000.000 VND theo tỷ giá giả định 25.000 VND/USD). Khi đó cả lãi và lỗ được khuếch đại rất lớn.

Theo CFTC tại Hoa Kỳ, yêu cầu ký quỹ tối thiểu là 2% (đòn bẩy 50:1) cho cặp tiền chính và 5% (20:1) cho các cặp khác. Hơn nữa, tiền gửi của khách hàng không được bảo vệ nếu nhà môi giới phá sản.

Cách kiểm tra nhà môi giới

Để kiểm tra một nhà môi giới, bạn cần đặc biệt lưu ý đến giấy phép và đánh giá từ cộng đồng về nhà môi giới đó. Một nhà môi giới CFD ngoại hối cần sở hữu ít nhất một giấy phép từ các cơ quan quản lý trên thế giới như ASIC, CySEC, FCA...

Ngoài ra, hãy đặc biệt cảnh giác với những lời mời chào từ những cá nhân, tổ chức tự xưng là sàn ngoại hối và hứa hẹn về lợi nhuận khủng. Giao dịch CFD ngoại hối tiềm ẩn rủi ro cao, nên mọi lời hứa về lợi nhuận đều cần được xem xét cẩn trọng.

Câu hỏi thường gặp

Ngoại tệ là gì?

Ngoại tệ là đồng tiền của quốc gia khác hoặc đồng tiền chung như Euro được sử dụng trong thanh toán quốc tế và khu vực.

Tỷ giá hối đoái là gì?

Là giá của một đồng tiền được tính bằng một đồng tiền khác, hình thành từ mua bán trên thị trường ngoại tệ.

Giá USD hôm nay là bao nhiêu?

Tỷ giá USD thay đổi liên tục theo từng phút. Để biết giá chính xác, bạn cần tra cứu bảng tỷ giá niêm yết của các ngân hàng thương mại tại thời điểm xem.

Trade và trading nghĩa là gì?

Trade là một lệnh mua bán cụ thể, còn trading là hoạt động mua bán tài sản tài chính liên tục để kiếm lời từ chênh lệch giá.

Đô la chợ đen khác tỷ giá ngân hàng thế nào?

Đô la chợ đen là mức giá giao dịch tự do ngoài hệ thống ngân hàng chính thức, thường có sự chênh lệch so với giá niêm yết của ngân hàng.

Đơn vị tiền tệ của Việt Nam là gì?

Đơn vị tiền tệ chính thức của Việt Nam là đồng Việt Nam (VND).

Bài viết có giúp được bạn không?

Bình luận

Bài viết nổi bật

ic-markets
tmgm
exness
ic-markets
tmgm
exness